Bir Afrika Atasözü; “Sular yükselince balıklar karıncaları yer. Sular çekilince de karıncalar balıkları yer. Kimse bugünkü gücüne ve üstünlüğüne güvenmemelidir. Kimin kimi yiyeceğine "suyun akışı" karar verir.” der. Engeller herkes için her yerde zordur ve sorundur ama engellilik bir tercih değildir. Genelde bu zorluğun nedeni engelli değil, engelliye bakış açısı ve mevcut zihniyettir. Üzülerek kabul etmek gerekir ki, ülkemizde son yıllara kadar engellilere bakış açısının temel prensibi yok saymak ve gündeme getirmemek şeklindeydi. Memnuniyet verici olan ise gelinen nokta ve engellilerin geri dönüşü olmayan kazanımlarıdır.

2001-2004 yılları arasında yürüttüğüm Muş Vali Yardımcılığı görevim sırasında dönemin Muş Valisi Sayın Dr. Cengiz AKIN’ın başlattığı bir çalışma ile il genelinde engellilerin sorunlarına çözüm arayışları ortaya çıktı. Bu çalışmalar sırasında uygulanması planlanan Fiziksel ve Zihinsel Engellilerin Tespiti ve Rehabilitasyonu Projesi’nin uygulamasında aktif olarak rol aldım. Projenin başarılı olması zordu bunu kabul etmek gerekliydi ama başarılı olması için o kadar neden vardı ki.

Bu proje kapsamında çalışan herkes fedakarlık göstererek yılmadan, usanmadan çaba harcadılar. İl merkezi, ilçeler, köyler, mahalleler hatta mezralar bile geziliyor engelliler tek tek evlerinde tespit ediliyordu. Tespit çalışmalarından sonra tedavi ve rehabilitasyon aşaması ile yeni engellilerin oluşmaması için alınması gereken tedbirler ortaya çıkarılıp çözümler üretilmeye çalışılıyordu. Bu kapsamda binlerce kişi taranıp yüzlerce engelli tedavi ettirilerek tüm Türkiye’de örnek kabul edilen ve belki de engellilerle ilgili son yıllarda sağlanan gelişmelere kapı açılıyordu. Bu çalışmaların ne kadar sağlam temele sahip olduğunu ve gidilen yolun ne kadar doğru olduğunu anlamak için kullanılan kavramlara bakmak bile yeterliydi. Ülkemizde kullanılan terminolojiye henüz engelli sözcüğü yerleşmemişken ve özürlü ile ifade edilirken o zamanın Muş Valisi Sayın Cengiz AKIN’ın bize talimatıyla özürlü sözcüğünü kullanmamaya ve onun yerine engelli sözcüğünü kullanmaya başlamıştık. Adına ister proje densin isterse çaba densin bu çalışmanın başarısının temelinde yatan sır işte bu ince anlayıştır. Bu projenin uygulamasında birlikte çalıştığımız Basın Halkla İlişkiler Müdürü Sayın Bülent SOLMAZ, İl Sağlık Müdürü Sayın Dr. Kenan AKPOLAT, Muş Devlet Hastanesi  Başhekimi Sayın Op.Dr. Tuncay IŞIK, Bedensel Engelliler Derneği Başkanı Sayın Bedri KORKMAZ, diğer engellilerimiz ve aileleri ile ismini sayamadığım birçok çalışma arkadaşımız, bu çalışmaya destek olan kurum ve kuruluşların temsilcileri, yerel basın, kısacası birçok isimsiz kahraman olağanüstü bir çalışmanın içine girmişti.  

Her işte olduğu gibi motivasyonu yüksek olan bu çalışmanın da asıl engelleyici ve insanı rahatsız edici güçleri gecikmeden devreye girmeye çalışmadı değil. Bir kez daha ortaya çıktı ki; ülkedeki temel problem ne bedensel ne de zihinsel engeldir. Asıl sorun zihinlerdeki engeldi ve bunların sorununu kalıcı olarak gidermek için şu ana kadar bulunabilen bir çözüm yolu da yoktu.  Bu kesimdeki bazı bilgisi olmadan sözde fikri olan fikir engellilerle mücadele etme görevi de bir çok kez şahsıma düştü. Güneş balçıkla sıvanmadı ama ara sıra bazı keller bile ışık yansımasından dolayı güneşe benzetildi. Yıllar geçtikten sonra taşlar yerine oturunca şapka düştü ve kel göründü; başarı olunca üstlenmeye çalışanlar en küçük bir rahatsızlıkta hiçbir şey bilmediklerini söyler oldular. Anadolu’da yanlış bir uygulama vardır; kız istemeye gidildiğinde misafirlere ikram edilecek kahveyi genelde gelin adayı değil de annesi hazırlar, ama sunumu müstakbel gelin yapar. Sunulan kahve ile başkasının ürettiği ürüne kendi etiketini yapıştırarak sunan arasında bir fark olmasa gerek. Bu durum bana Dazkırı Kaymakamlığı görevim sırasında izlediğim ve CNN Türk Televizyonunda canlı olarak yayınlanan bir röportajı hatırlatır. Televizyon sunucusu canlı yayında Muş’un bir sayın yöneticisini, Muş Engelliler Basketbol takımının İstanbul’daki başarısı ve engellilere yönelik uygulanan projelerin çok ilginç olduğunu ve olağanüstü bir çalışmayı gösterdiğini belirttiğinde bütün her şeyi kendilerinin yaptığını ballandırarak anlatan sayın yöneticiye asıl can alıcı soru gelince yaşanan durum içler acısıydı. Çünkü sayın yöneticiye ne zamandan beri Muş’ta bu görevi yürüttüğü sorusunu yöneltiyor ve cevap 3-4 aydan beri görevde olduğu şeklinde oluyordu. Evet, bu sürede arazi verimliyse ve gübre de kullanırsanız kavun karpuz yetiştirebilirsiniz ama engellilere yönelik bir proje hazırlanıp uygulayamaz uygulamaya koysanız da başarı gelmez. Başarı için maddi unsurlardan çok daha önemli ve vazgeçilmez olan şeyler vardır. Bunların başında da samimiyet ve beklentisizlik gelir.               

Muş Bedensel Engelliler Derneği Gençlik ve Spor Kulübü’nün giriştiği sorunlarını dile getirecek ve çözüm önerilerini içerecek bir dergi çıkarma çabasını alkışlamak gerekir. Bu durum onların sadece işin sorun bölümünde görülmeyip aslında sorunları çözme aşamasına geldiklerini ve bu konuda etkili bir irade ortaya koyduklarını gösteriyor. Unutmamak gerekir ki; herkes istese ama engelli dost ve arkadaşlarımız istemeseler ve bu işe baş koymasalar yol alınamaz. Kimsenin gölge etmediği ama isteyenin ihsan ettiği günlerde; bahtınız ve yolunuz açık, yayın hayatınız uzun olsun.

Tüm Muşlu hemşehrilerimi sevgi ve saygıyla selamlıyorum.

                                                                                                             İbrahim KÜÇÜK
                                                                                                         Dursunbey Kaymakamı   

İletişim: ibrahimkucuk@hotmail.com

              
(Muş Bedensel Engelliler Dergisi'nin Aralık 2010 sayısında yayınlanmıştır)